SOSYAL BİLİMLERDE ARAŞTIRMA, KURGULAMA, TASARIM VE UYGULAMA

 

Sosyal Bilimlerdeki bilimsel araştırmalar, insan ve toplum üzerinde bir yandan durum tespiti (bilgi ve deneyim birikimi oluştururken) yaparken bir yandan da olması gerekeni ortaya koymaktadır. Bir olgu, olay ve nesneyle ilgili “neden” sorusu onun varoluş nedenini açıklarken “nasıl” sorusu da işleyişi (süreci) ortaya koymaktadır.

Örneğin; toplumsal kaoslara neden olan darbeler ve darbe girişimleri konusunu araştırmak isteyen bir Sosyal Bilimci önce “neden” sorusunu sorarak neden-sonuç ilişkisi kurar. Sonra darbe ve darbe girişimlerini tanımlar ve içeriğindeki kavramları belirler. Sonra nedenlerine, taraflarına ve sonuçlarına göre sınıflandırma yapar. Bir darbe veya darbe girişimi (olgu) üzerine yoğunlaşır ve o konudaki bilgi birikimini gözden geçirir [okur, inceler (durum tespiti yapar)], hipotezini (denencesini) kurar, denencesini sınayacak doğrulayıcıları/yanlışlayıcıları belirler ve hipotezini test eder. Daha sonra da araştırdığı olguyla daha önceden gerçekleşmiş benzer olguları karşılaştırır. En son olarak da araştırdığı olguyla toplum arasında ilişkilendirme yapar [yaşanan darbe veya darbe girişimi toplumu, ekonomiyi, ülkeyi,  Devleti ve uluslararası ilişkileri nasıl etkiledi?]. Bilimsel araştırmayla sorun teşhis edildikten sonra tedavi (çözüm önerileri) aşamasına geçilir. Toplumda benzer kaosların bir daha yaşanmaması için bireylere, topluma, kurumlara, yöneticilere ve Devlete düşen görevler nelerdir? Bu tür kaosların belirtileri, nedenleri ve sonuçları değerlendirilir. Nedenler ortadan kaldırılmadıkça sonuçlar kaçınılmazdır. Ancak belirtilerle (septomlarla) gerçek nedenleri birbirine karıştırmamak gerekir. Bu yüzden bilimsel araştırmalar olgularla ilgili varolan ve olması gereken durumu belirleme açılarından oldukça önemlidir.